Circulaire Gastvrijheidsroute Fryslân

De wereld verandert in snel tempo en dat heeft grote impact op de gastvrijheidssector.
Er zijn uitdagingen op het gebied van klimaat, grondstoffen en energietransitie en de vakantievoetafdruk is fors. Daarbij zijn ook kansen;

Kortom toekomstbestendig ondernemen!

De circulaire economie is een economisch systeem van gesloten kringlopen waarin grondstoffen, onderdelen en producten hun waarde zo min mogelijk verliezen, hernieuwbare energiebronnen worden gebruikt en systeemdenken centraal staat. Een volledige circulaire economie, dat is het goal van Nederland voor 2050. Daarnaast heeft Friesland als ambitie om één van de meest circulaire regio’s van Europa te zijn in 2025.

Om deze circulaire transitie te realiseren speelt jouw organisatie een belangrijke rol. Het is van belang dat je weet waar je informatie en ondersteuning kan vinden om zelf en samen concreet aan de slag te gaan. De Circulaire Gastvrijheidsroute maakt je wegwijs. Hier staan de verschillende informatie, tools en instrumenten  bij elkaar om jouw circulaire ambities te realiseren! 

Veel inspiratie, plezier en succes!

Inspiratie

Kennis Informatie & Inspiratie

Ben je op zoek naar informatie en inspiratie?
In dit deel willen we je graag kennis laten maken met de circulaire economie en praktische toepassingen voor je eigen bedrijf of regio. 

Voor de eerste kennismaking met circulaire economie

  • Als dit de eerste keer is dat je kennismaakt met de circulaire economie raden wij je aan om deze kenniskaart van het Groene Brein te lezen. 
  • In Friesland hanteren we een brede integrale aanpak onder andere gebaseerd op de 7 pijlers van de Circulaire Economie van Metabolic. Lees meer over de pijlers van de circulaire economie op de pagina van Circulair Friesland of kijk het filmpje over VCF Werkwijze. Of kijk bij Visit Wadden duurzaam ondernemen waar de 7 pijlers zijn toegepast in de toeristisch-recreatieve sector.
  • De belangrijkste grondstofstromen van de verschillende deelsectoren van de gastvrijheidssector zijn in kaart gebracht. Bekijk het verbruik en reststromen in verschillende stroomdiagrammen of lees de achtergrondrapportage: analyse grondstofstromen in de gastvrijheidssector.
  • Voor inspiratie over concrete toepassingen in je eigen bedrijf is het waardevol om de Friese inspiratie route circulaire gastvrijheidssector door te nemen. Of laat je inspireren via de 100 duurzame tips van Duurzaam Gastvrij van Een Gezond Leisureklimaat.
  • Wil je in 20 minuten wegwijs worden in circulair ondernemen in de gastvrijheidssector, dan kan je de E-learning Duurzaam en Circulair ondernemen volgen. Deze online module, ontwikkelt door Stichting Achterhoek Toerisme, is voor iedereen toegankelijk. Je moet wel eerst (kosteloos) een account aan maken.
  • Voor gemeenten is het interessant de inspiratiegids Op weg naar een Circulaire Gemeente te lezen van de Natuur- en Milieufederaties.

Informatie over (één van) de 7 pijlers van de circulaire economie

Heb je juist een specifieke interesses zoals in water, energie of biodiversiteit? Hieronder delen we zonder volledig te zijn enige praktische informatie. Mis je iets? Laat het ons weten!

Workshops en webinars

  • Workshop Circulair Ondernemen: Een inspirerende workshop voor samenwerkingsverbanden op groepen ondernemers die graag meer willen weten over de circulaire economie en wat voor kansen dit biedt voor hun onderneming. De workshop wordt gegeven door de Circulaire Loods en kan eenmalig kosteloos op aanvraag bij Hanneke Schmeink gevolgd worden.
  • Workshop Plastic Vrij: Deze workshop is bedoeld om te informeren over hoe jouw organisatie actief plastic en single-use-plastic vrij kan zijn. De workshop wordt onder leiding van Lab Circular Plastic van NHL Stenden gegeven. Aanvragen bij Marcel Crul.
Ontwikkelen

Ontwikkelen plannen & ontwerpen

Heb je al een idee of plan? Zoek je ondersteuning bij de verdere uitwerking van plannen of het ontwerp? Dan adviseren wij om gebruik te maken van een van de onderstaande tafels of tracks. Hier kan je op een fysieke plek samenwerken met experts aan het vormgeven van jouw aspiraties.

Kennis- en ontwikkeltafels

  • Kennistafel: Leg jouw ideeën of plannen voor uitbreiding/verbouw/nieuwbouw voor aan een aantal circulaire experts. Zij kunnen je  begeleiden en inspireren in dit proces om het zo circulair mogelijk te maken. Op aanvraag bij Marjan Soepboer komen we kosteloos met een aantal experts bij je langs om circulair mee te denken in jouw plan. 
  • CIRCO ontwerptafel: Heb je een CIRCO Track doorlopen en/of ben je actief bezig met circulair ontwerpen? Heb je praktische vragen of ben je op zoek naar meer praktische inspiratie? Onder begeleiding van CIRCO trainers worden deze praktische vragen beantwoord en de nodige inspiratie gegeven. De CIRCO ontwerptafel komt maandelijks kosteloos (online) bijeen voor een sessie van 1.5 uur. Voor meer informatie, data en aanmelding kan je terecht bij Hanneke Schmeink.

CIRCO Track

Ben je op zoek naar een meerdaagse en diepgaande training over circulair ontwerpen? Dan kan je terecht bij CIRCO Track voor een drie daagse training. Waarbij jij als ondernemer aan de hand van een concrete case in het bedrijf aan de slag gaat met circulair ontwerpen en ondernemen.

  • Op landelijk niveau kan je terecht voor diverse Track thema’s zoals bouw, beleid, kunststof en nog veel meer. Kijk op de landelijke site van CIRCO voor informatie.
  • Provinciale Tracks Circulair Friesland is de CIRCO hub voor Friesland. Vanuit de CIRCO hub worden diverse tracks georganiseerd. Klik hier voor informatie over provinciaal georganiseerde tracks.

Bij voldoende interesse is het organiseren van een provinciale track gericht op toeristisch-recreatieve sector mogelijk. Neem hiervoor contact op met Hanneke Schmeink of Marjan Soepboer. 

Best practices en leuke voorbeelden

  • Kijk bij Circulair Friesland voor inspirerende voorbeelden om te beleven hoe andere Friese ondernemers de CIRCO track hebben ervaren.
  • In 2020-2021 is een speciale track voor de gastvrijheidssector in Friesland georganiseerd. Kijk hier voor inspirerend pitch boards van de deelnemers. 
Doen

Doen Implementatie & Uitvoering

Wil je meteen aan de slag met verduurzamen in je bedrijf en zoek je ondersteuning bij het implementeren en uitvoeren? Maak gebruik van één van de volgende trainingen en projecten of gebruik één van de checklisten.

Trainingen en cursussen

  • Training Green Key/Blauwe Vlag: Wil je met jouw bedrijf graag een duurzaam keurmerk behalen? In deze training wordt je ondersteund en begeleid om het keurmerk Green Key of Blauwe Vlag te behalen. De training voor 2021 is net afgerond. Wil je graag meedoen in het najaar van 2022? Heeft u vragen of wilt u zich aanmelden voor de training in 2022? Neem contact op met Hanneke Schmeink. 
    • Op 14 september 2021 vond de Green Key Webinar plaats met uitleg over; wat het keurmerk is, waarom van belang en de voor- en nadelen. Hier kan deze webinar teruggekeken worden. 
  • Koploperproject: Het Koploperproject is een gerichte training om in je bedrijf duurzaam ondernemen te implementeren en daarmee aan te sluiten bij nieuwe wensen en verwachtingen van gasten. Onder begeleiding ga je inventariseren, meten en verbeteren om jouw bedrijf een boost te geven. Meer informatie over de inhoud van het Koploperproject is te vinden op de factsheet of via de website. Het Koploperproject start weer in najaar 2022. Voor meer informatie en aanmelding kan je terecht bij Lucia van Oene.

Keurmerken

  • Green Key/Blauwe Vlag: Door het behalen van dit keurmerk krijg je inzicht in waar jouw bedrijf staat ten opzichte van duurzaamheid en waar de inhaal kansen liggen. Als internationaal erkent keurmerk trek je daarbij ook een duurzame doelgroep aan. 
  • NL Greenlabel: Dit keurmerk streeft ernaar om duurzaamheid bij bedrijven, particulieren en overheden transparant te maken. Zo zijn er speciale duurzaamheidslabels en paspoorten ontworpen voor producten, planten, tuinen, terreinen en gebieden.

Checklisten en tools voor circulair/duurzaam ondernemen

  • Checklist duurzame evenementen in de Waddenzee: Deze checklist is een hulpmiddel voor meer milieuvriendelijke, duurzame evenementen. De checklist vertelt organisatoren van evenementen precies waar ze rekening mee kunnen houden. Je kunt de checklist gratis downloaden via de VisitWadden website.
  • Milieubarometer: Deze tool geeft de mogelijkheid om het CO2- en milieu-impact van jouw bedrijf in kaart te brengen. De resultaten worden weergegeven in grafieken en rapporten die je kan vergelijken met het branchegemiddelde. In Friesland biedt de gemeente Waadhoeke de mogelijkheid op een gratis startabonnement. Klik hier voor meer informatie.

Best practices en leuke voorbeelden

  • Een mooi voorbeeld van een Fries bedrijf die het Green Key keurmerk heeft behaald is Hotel Tjaarda, zie de uitgelichte video. 
  • Voor inspirerende voorbeelden van Koploper projecten, kijk hier voor een kaart van nieuwe en oude deelnemers.
  • Andere leuke voorbeelden zijn duurzame festivals zoals Into the great wide open en Welcome to The Village. Into the Great Wide Open is op weg om circulair en klimaatneutraal te worden, kijk hier welke projecten ze hiervoor ondernomen hebben. Welcome to The Village werkt samen met LabVlieland om volledig circulair te worden in 2022, lees hier hoe ze dit willen bereiken.
Samenwerken

Samenwerken Netwerken & Advies

Wil je graag samenwerken of je aansluiten bij een circulair netwerk? Dan zijn er verschillende manieren en schalen waarop je kan netwerken:

Regio Friesland

  • Toerisme Alliantie Friesland (TAF): De TAF is een breed initiatief van ondernemers, onderwijs en overheden gericht op het stimuleren van het organiserend vermogen en professionalisering van de gastvrijheidssector. De TAF kan jouw organisatie in contact brengen met ondernemers uit de gastvrijheidseconomie van Friesland. Voor netwerken en meer informatie kan je terecht bij Lucia van Oene.
  • Vereniging Circulair Friesland (VCF): Circulair Friesland is de aanjager van circulaire producten en diensten in Friesland. Net als de TAF en TCF werkt ze door middel van een triple-helix samenwerking. Daarnaast is VCF de CIRCO Hub van Friesland. VCF biedt een actief en open netwerk van circulaire voorlopers, voor meer informatie kan je terecht bij Hanneke Schmeink.
  • Toerisme Collectief Friesland  (TCF):  Onder het motto 'Samen werken aan samenwerken' zet TCF in op concrete samenwerkingsprojecten en activiteiten tussen interne en externe stakeholders in de gastvrijheidssector en de onderwijsinstellingen van Friese Poort tot RUG. Zoals ondernemersvoorlichtingen, duurzaamheids- en toekomstbestendige banenprojecten, webinars voor MKB etc. Heeft jouw organisatie een vraagstuk en wil je samenwerken met studenten? Contacteer dan het Toerisme Collectief Friesland
  • Friese Doorlopers/Circular HospitalityFriese Doorlopers is een initiatief vanuit de NHL Stenden module Circular Hospitality en KIEM HBO. Dit project brengt ondernemers die geïnteresseerd zijn in circulariteit bij elkaar: de Friese Doorlopers. In 2021 zijn 4 focusgroepen samengesteld over de onderwerpen: 1. circulaire plastic, 2. upcyclen van koffiedik & sinaasappelschillen, 3. circulaire grijs water gebruik en 4. circulaire storytelling Friesland. Kijk op de site voor meer info over de Friese Doorlopers of neem contact op met Lucia Tomassini als je wilt meedoen in een van deze focusgroepen.

Landelijk

  • Het Circulair Versnellingshuis: Het Circulair Versnellings huis verbindt, verwijst door en biedt expertise. Via Circulairondernemen kun je in contact komen met een netwerk van 5.000 ondernemers, hier kan je vraagstukken plaatsen of opzoek gaan naar een business partner. Ook kun je buiten de online community doorverwezen worden naar partners die circulaire diensten aanbieden, experts en ondernemers.
  • MVO NederlandMVO is hét duurzame ondernemers netwerk van Nederland. MVO laat jou de route zien naar de nieuwe economie door middel van het stimuleren van innovatie en het onverwachts samenbrengen van ondernemers. Daarnaast probeert MVO meer ruimte te creëren bij financiers en overheden om de nieuwe economie te ontwikkelen. Al 2.000 bedrijven hebben zich aangesloten bij dit netwerk. Vanuit MVO Nederland is specifiek voor de toeristische sector het project Tourism Plastic Pledge opgestart. De inmiddels 215 ondertekenaars van deze pledge erkennen de noodzaak om samen te werken aan minder plasticvervuiling. Onder begeleiding van MVO Nederland werkten de ondertekenaars aan een concreet plan om plastic gebruik op bestemmingen wereldwijd te reduceren en plastic vervuiling te voorkomen. Klik hier en doe mee!
  • Plasticvrij terras: Deze landelijke beweging streeft naar het verwijderen van eenmalig plastic van horeca terrassen in Nederland. Door middel van het ophangen van de zelfverklaring in jouw bedrijf kan de klant zien dat jouw terras ook plasticvrij is. 
  • Servicepunt Circulair: Het Servicepunt Circulair is een project van de 12 regionale Natuur en Milieufederaties. Het Servicepunt Circulair biedt ondersteuning, informatie, inspiratie, nieuws en hulp en helpt op weg. Voor ondernemers, (wijk)initiatiefnemers en particulieren.

Adviesbureaus

Zoek je specifiek advies in jouw bedrijf over een bepaald onderwerp stuur een mail naar of Marjan Soepboer of Hanneke Schmeink. Wij zullen je een (aantal) experts, adviseurs of bureau’s doorgeven die specifiek passen bij jouw vraag. 

Subsidies

Subsidies Regelingen & Subsidies

Heb je plan of misschien al een concreet uitgewerkt business plan voor jouw circulaire ambities? Dan zijn er verschillende mogelijkheden voor financiële ondersteuning zoals subsidies of financieringsregelingen.

 

Provinciaal en Noord-Nederland

Op de website van Ynbusiness staat een duidelijk overzicht van subsidies en financieringsregelingen voor duurzame ondernemers in Friesland. Hier kan je ook terecht als eerste aanknopingspunt voor vragen of hulp in het maatwerk van welke subsidie in jouw organisatie het beste past. Ynbusiness voldoet zelf niet in subsidieaanvragen maar staat wel open om te ondersteunen in dit proces. Voor uitgebreide informatie klik hier

  • Voucherregeling MKB Provincie Fryslân: Ben jij een Friese MKB ondernemer? Wil je groeien, innoveren, ontwikkelen en/of strategische HR stimuleren? Dan kan je een aanvraag indienen voor een MKB voucher subsidie. 
  • Samenwerkingsverband Noord-Nederland (SNN): Naast een handige subsidiewijzer biedt de SNN een subsidie aan MKB'ers in Noord-Nederland die een deskundige in willen schakelen voor advies, coaching en/of begeleiding van hun onderneming. Daarnaast heeft SNN ook een alternatieve website met een subsidie- en adviseurwijzer. 
  • Iepen Mienskipsfûns: Deze regeling is bestemd voor maatschappelijke initiatieven, dit kunnen ook initiatieven zijn die de toeristisch-recreatieve sector versterken zoals bijvoorbeeld een cultureel evenement of verduurzamen van een activiteit. Kijk voor inspiratie bij het overzicht: projecten in beeld.
  • Subsidieregeling nieuwe economie challenge Fryslân 2022: Deze subsidie kan worden verstrekt voor het in projectvorm doorontwikkelen van een innovatief idee tot een innovatief product, innovatief procedé of een innovatieve dienst, die een bijdrage levert aan één of meerdere transities in Fryslân.
  • Het Waddenfonds: Deze gemeenschappelijke regeling van de Waddenprovincies investeert in initiatieven en projecten die de ecologie en duurzame economische ontwikkeling van het Waddengebied versterken. Specifiek voor de gastvrijheidssector zijn de Budget Lokale Innovaties (BLI) en de Subidieregeling Thematische Uitvoering (STUW) interessant; duurzaam recreatie en toerisme is één van de acht thema's.
  • QOP: Heb jij een kansrijk projectidee voor de sector bouw, metaal, agrofood en/of recreatie & toerisme in Noordoost-Fryslân? Voor projecten die de economie stimuleren is geld beschikbaar uit de subsidieregeling Versnellingsagenda.
  • Innovatiefonds Leeuwarden: Deze regeling is voor ondernemers en kennisinstellingen die een innovatief product of proces ontwikkelen op het gebied van circulaire economie, watertechnologie, duurzame energie, agri-food of meer generieke innovatie.

Landelijk

  • Het Circulair Versnellingshuis: Bij het Circulair Versnellings huis kun je eenvoudig verschillende subsidies filteren per provincie, sector, fase van je onderneming en het soort financiering. De website presenteert een overzicht van fondsen, regeling en instelling waar circulaire ondernemers begunstigd worden. 
  • Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO): De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland heeft een mooie tool ontwikkeld om actuele subsidies en financiering in kaart te brengen. Aan de hand van verschillende filters kan specifiek gezocht worden naar jouw duurzame ambities. 
  • Subsidieregeling Verduurzaming MKB (SVM): Wil je als mkb-ondernemer energie besparen en meer verduurzamen? Met deze subsidie kunt u een gespecialiseerde adviseur inhuren voor energieadvies op maat. Het energieadvies geeft u inzicht in het verder verduurzamen van uw onderneming en/of wagenpark. Ook geeft de SVM subsidie voor de ondersteuning bij het uitvoeren van een of meer maatregelen uit dat advies. 
  • Energie-investeringsaftrek voor ondernemers (EIA): Investeer je als bedrijf in CO2-reductie, energiezuinige technieken en duurzame energie? Maak dan gebruik van de regeling Energie-investeringsaftrek (EIA). Voor uw investering kunt u dan 45,5% van de investeringskosten aftrekken van de fiscale winst.
  • MIA en Vamil voor ondernemers: Ben je ondernemer en wil je fiscaal voordelig investeren in milieuvriendelijke technieken? Dat kan met de Milieu-investeringsaftrek (MIA) en de Willekeurige afschrijving milieu-investeringen (Vamil). 
  • Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing voor zakelijke gebruikers (ISDE): Je kunt met de Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing (ISDE) voor zakelijke gebruikers je gebouw of te verhuren woning verduurzamen.

Houd er rekening mee dat subsidies en financieringsregelingen maatwerk zijn en dat het lastig is om een compleet overzicht te geven omdat er vaak een specifieke tijdsbestek aan zit. Hetzelfde geldt voor de eerder genoemde informatie, trainingen, workshops en webinars. De TAF en VCF zijn niet aansprakelijk voor onvolmaaktheden in deze circulaire gastvrijheidsroute.